Niet te vergeten: registreer uw chemische stoffen tegen 2018

  • 11 augustus 2017

Maakt of importeert uw bedrijf van buiten de EU meer dan één ton van een chemische stof per jaar? Dan moet u deze tegen 31 mei 2018 registreren bij het Europese Chemicaliënagentschap (ECHA). Alleen zo krijgt u mogelijk toestemming om ze verder te gebruiken. Een stevige klus, maar gelukkig kan – of eerder moet – u samenwerken met andere bedrijven. Ook Enterprise Europe Network Vlaanderen staat u bij met raad, net als essenscia, de federatie van de Belgische chemische industrie.

In 2006-2007 verving Europa tal van regelingen over chemische stoffen met REACH: één nieuwe verordening. Die moet mens en milieu beter beschermen tegen de mogelijke risico’s van chemicaliën. De regelgeving geldt zowel voor stoffen op zich als voor mengsels en stoffen verwerkt in voorwerpen. En dat voor  gebruik in industriële omgevingen en in het dagelijkse leven, zoals schoonmaakproducten.

REACH heeft dus gevolgen voor heel wat Europese ondernemingen. Mogelijk moet ook uw bedrijf een registratie uitvoeren. Wat houden uw verplichtingen dan precies in?

Met een overtuigend dossier

De registratie bij het ECHA vergt een overtuigend dossier, Elke aanvraag omvat een technisch hoofdstuk met daarin onder meer de chemische en (eco)toxicologische eigenschappen en instructies voor veilig gebruik. Vanaf een productie of import van meer dan 10 ton per jaar dient het bedrijf ook een chemisch veiligheidsrapport toe te voegen. Dat bevat een beoordeling van de risico’s voor mens en milieu en per gekende toepassing een scenario voor een veilige blootstelling.

Gebruikt een onderneming enkel de chemische stoffen, dan moet ze die niet registreren. Ze is dan wel verplicht om zelf de nodige risicobeheersmaatregelen toe te passen en haar industriële klanten te informeren over het veilige gebruik, de risico’s en de gevolgen bij een eventuele blootstelling. Dat op basis van gegevens die ze zelf vastlegde of die ze verplicht kreeg van haar leveranciers. Consumenten worden via de etiketten op de chemische producten geïnformeerd.

Stoffen op de lijst of niet?

Na de uiterste registratiedatum beoordelen het ECHA en het comité van de EU-lidstaten – in latere instantie eventueel de Europese Commissie – alle ingediende dossiers grondig, zowel qua inhoud als kwaliteit. Blijken de gemelde chemische stoffen veilig, dan is er uiteraard geen probleem.

Anders is het wanneer de overheid bezorgd is over het gebruik en de stof op de lijst van de zogenaamde zeer zorgwekkende stoffen plaatst, omdat ze bijvoorbeeld kanker verwekken, giftig zijn voor de voorplanting, DNA-mutaties veroorzaken, nauwelijks tot niet afbreekbaar zijn of zich opstapelen in het lichaam. Deze lijst telt vandaag 168 substanties, en wordt 2 keer per jaar aangevuld.

Toelating, mogelijk met beperkingen

Indien een stof van de lijst met 0,1% of  meer in voorwerpen aanwezig is die u produceert of invoert, moet u uw klanten hierover en over het veilige gebruik informeren.

De meest zorgwekkende stoffen van de lijst worden verboden. Toch kan REACH een toelating geven om ze tijdelijk te gebruiken. Daarvoor moet een onderneming via een bijkomend autorisatiedossier voldoende aantonen dat ze de risico’s beheerst, de bestanddelen nodig heeft en dat er nog geen geschikte alternatieven bestaan. Het gebruik kan ook algemeen beperkt worden. Ofwel zijn de restricties breed geformuleerd, zoals ‘geen kankerverwekkende stoffen in consumentenproducten’. Ofwel zijn ze specifieker, over pakweg een maximale hoeveelheid nikkel in sieraden, wegens de kans op huidirritatie.

Het ECHA nodigt bedrijven, federaties, experts en overheden uit om opmerkingen over de mogelijke beperkingen en toelatingen te formuleren. Vervolgens stelt het agentschap een wetenschappelijk advies op, waarna de Europese Commissie en de lidstaten beslissen over de beperking.

Stevige klus, maar u staat er niet alleen voor

Moet u registreren, dan betaalt u daarvoor een vergoeding aan het ECHA. Verder hangt er ook een prijskaartje aan het verzamelen van de nodige informatie. Maar zonder registratie mag u mogelijk de stoffen niet meer invoeren of produceren.

Het dossier opstellen vergt ook veel tijd, gezien u mogelijk onder meer een beroep moet doen op laboratoria voor de testen. Maar goed nieuws: u hoeft het werk voor de registratie en dus de kosten zelden alleen te dragen.

Fabrikanten en importeurs zijn immers verplicht om dezelfde stoffen samen te registreren, en onderzoeksgegevens te delen. Om tot deze groep te behoren, moest u wel al in mei 2017 een preregistratie uitvoeren. Deed u dit niet, dan moet u het dossier zelf opstellen, maar kan het ECHA u bijvoorbeeld wel in contact brengen met bedrijven uit de groep, om toch nog info en de kosten te delen.

Voert u stoffen of voorwerpen van buiten de EU in, dan heeft uw leverancier mogelijk een Europees bedrijf als enige vertegenwoordiger aangewezen die alle registratieverplichtingen vervult. Maar liefst 23% van de Europese registraties vinden op deze manier plaats. Neem contact op met de onderneming waarbij u inkoopt, om te checken of dit ook voor u mogelijk is.

Krijg professionele ondersteuning bij uw  registratie

Moet u chemische stoffen registreren? Dan zetten Enterprise Europe Network Vlaanderen, de nationale helpdesk REACH en essenscia, de federatie van de Belgische chemische industrie, u graag op weg. Neem hiervoor gerust contact met hen op via enterprise.europe@vlaanderen.be, reachinfo@economie.fgov.be of tcattoor@essenscia.be.

Op www.essenscia.be vindt u veel info over de regelgeving. Net als op https://echa.europa.eu/nl/home,  de website van het Europese Chemicaliënagentschap. Bijvoorbeeld een stappenplan voor het correct registreren van chemische stoffen, zodat uw bedrijf straks helemaal in orde is.