Horizon 2020: Onderzoeks- en innovatieprogramma van de EU

Laatste revisiedatum: 1/12/17

Wat houdt de maatregel?

De EU is wereldleider voor tal van technologieën. Toch wordt de druk zwaarder. Niet alleen van traditionele concurrenten, maar ook van opkomende economieën. Onze toekomstige levensstandaard zal afhangen van de mate waarin we onze producten, diensten, bedrijven en sociale processen en modellen kunnen vernieuwen. Daarom is innovatie de kern van de Europa 2020-strategie, met de ‘Innovatie-Unie’ als vlaggenschip.

1 sterk programma Horizon 2020

Horizon 2020 is het Europese programma voor de financiering van onderzoek en innovatie voor de periode 2014-2020. Via onderzoek en innovatie worden oplossingen gezocht voor de grootste uitdagingen van deze tijd zoals energie, voedselveiligheid, klimaatverandering en vergrijzing. Ook dragen ze bij tot de werkgelegenheid, welvaart en levenskwaliteit. Horizon 2020 bundelt de opvolgers van de Europese onderzoeks- en innovatieprogramma’s, zoals het Zevende Kaderprogramma, CIP en EIT. Daarmee worden publieke middelen ter beschikking gesteld van onderzoeksinstellingen, universiteiten, en innoverende particuliere ondernemingen en kleine bedrijven.

De duidelijke focus op innovatie, de uitdaging-gebaseerde benadering en de vereenvoudiging van deelnameregels zijn kenmerkend voor Horizon 2020. Want de Europese Commissie beseft dat, om excellente onderzoekers en innovatieve bedrijven bij het nieuwe onderzoeks- en innovatieprogramma te betrekken, een vereenvoudiging van het programma een absolute vereiste is.

Welke projecten?

De kaderprogramma’s voor onderzoek en ontwikkeling waren vooral opgebouwd rond specifieke thema’s en kregen de kritiek dat ze niet flexibel genoeg waren. Daarom opteerde de Europese Commissie voor een benadering via een aantal sociaal-economische uitdagingen in de plaats van thema’s. Concreet is Horizon 2020 opgebouwd rond 3 concrete prioriteiten:

  • 1) Excellent Science: de bevordering van excellente wetenschap en van Europa een aantrekkelijke locatie maken voor ’s werelds beste wetenschappers. Deze prioriteit of pijler van Horizon 2020 wordt ingevuld met behulp van instrumenten  als:

  • 2) Industrial Leadership: Europa aantrekkelijker maken voor bedrijven om te investeren in onderzoek en innovatie. Het moet bijdragen tot de herindustralisatiestrategie van Europa. Daarom is het de bedoeling om via dit instrument het groeipotentieel van Europese bedrijven te ondersteunen en van de Europese industrie – waaronder nadrukkelijk kmo's – wereldleiders te maken. Deze Horizon 2020-pijler omvat volgende onderdelen:
    • Leiderschap in ontsluitende en industriële technologieën (LEIT): Een belangrijke component van LEIT zijn de Key Enabling Technologies (KET's) die zijn gedefinieerd als micro- en nano-electronica, fotonica, nanotechnologie, industriële biotechnologie, geavanceerde materialen, geavanceerde fabricagesystemen en processen. De KET's moeten de technologische bouwstenen vormen voor de productoplossingen die nodig zijn voor het aanpakken van de maatschappelijke uitdagingen. Op die manier vormen zij de interface met de volgende 'Societal Challenges'-pijler.
    • Acces to risk finance: met specifieke instrumenten tracht Europa de toegang tot (risicokapitaal)financiering te verbeteren voor alle innovatieve ondernemingen met een groot groeipotentieel, maar met specifieke aandacht voor de kmo’s.
    • Innovation in SMEs: bevorderen van innovatie in kmo’s. Via een specifieke kmo-instrumenten wordt voor alle soorten van innovatieve kmo's steun voorzien die de gehele innovatiecyclus bestrijkt.
  • 3) Societal Challenges brengt hulpmiddelen en kennis samen op uiteenlopende gebieden en disciplines om gehoor te geven aan de maatschappelijke uitdagingen van de EU en aan de beleidsprioriteiten van Europe 2020. De belangrijkste aandachtspunten zijn:
    • gezondheid, welzijn en demografische veranderingen
    • de bevordering van de voedselveiligheid, duurzame landbouw en visserij
    • veilige, groene en duurzame energie
    • ‘smart’, groen en geïntegreerd transport
    • efficiënt gebruik van grondstoffen, tegengaan van de klimaatsverandering
    • de bevordering van de integratie in onze samenleving om te komen tot meer inclusie
    • een veilige samenleving

Voor wie?

Horizon 2020 en zijn specifieke programma's staan open voor iedereen (openbare en particuliere instellingen), gevestigd in de 28 EU-lidstaten of gevestigd in landen buiten de EU die een associatieverdrag hebben met de EU. De vorm van de rechtspersoonlijkheid is onbelangrijk. Het kunnen dus individuen, industriële en commerciële ondernemingen (inclusief kmo's), universiteiten, onderzoeksinstellingen en organisaties voor technologieverspreiding zijn.

De doelgroep is bijgevolg zeer breed, maar binnen elke uitdaging wordt wel gefocust op bepaalde groepen. Bij doelstelling 1 (wetenschappelijk onderzoek) zijn dit de academische instellingen, terwijl doelstelling 2 (industrieel leiderschap) eerder gericht is op ondernemingen.

Omvang steun

Het subsidiepercentage bedraagt 70% of 100% van de toegestane kosten.

Aanvraagprocedure

De regels voor de aanvraagprocedure zijn flexibeler geworden en de mogelijke impact van uw project is doorslaggevend. Bijgevolg hangen de voorwaarden af van de oproepen voor projectvoorstellen (calls for proposals) die de timing en modaliteiten bepalen. Die worden regelmatig online gepubliceerd. De gelanceerde oproepen kan u raadplegen op het ‘participant portal’ van Horizon 2020. Daar vindt u evenzeer alle nodige documenten voor het indienen van een projectvoorstel. Ook de handleiding van 2020 brengt duiding.

Contactinformatie

Voor extra informatie en begeleiding bij het indienen van een projectvoorstel kan u terecht bij het team NCP Flanders, dat een specifieke website heeft voor de Europese programma's.